Je sporthorloge weet veel van je: wat er met je loopdata gebeurt

Na de marathon van Amsterdam stonden de sociale media vol met kilometertijden, weekomvang en zelfs het aantal grammen koolhydraten dat lopers voor de start hadden gegeten. Lotje Beek, beleidsadviseur bij privacyorganisatie Bits of Freedom, schreef er op 26 oktober een opiniestuk over in Het Parool. Haar boodschap, samengevat in de kop: techbedrijven verdienen grof geld aan jouw intieme data. Haar advies is radicaal, “stop met tracken en start met leven”. Voor de meeste lopers is dat geen optie, want een horloge is gewoon handig. Maar je kunt wel bepalen wie wat ziet. Dit is wat er met je loopdata gebeurt, en welke knoppen je zelf in de hand hebt.

Wat je horloge allemaal vastlegt

Een hardloopsessie lijkt onschuldig: een afstand, een tijd, een tempo. Maar onder die samenvatting zit veel meer. Je route met begin- en eindpunt, het tijdstip waarop je vertrekt, je hartslag, en bij veel horloges ook je slaap en je herstel. Leg je dat over weken naast elkaar, dan zie je waar iemand woont, wanneer hij de deur uit gaat en hoe het met zijn conditie gaat.

Juridisch is dat geen kleinigheid. Gegevens over gezondheid zijn onder de Europese privacywet AVG bijzondere persoonsgegevens (artikel 9), die alleen onder strenge voorwaarden verwerkt mogen worden, bijvoorbeeld met je uitdrukkelijke toestemming. Diezelfde wet geeft je het recht om je gegevens in te zien, mee te nemen naar een andere dienst en te laten verwijderen. Dat geldt voor elk bedrijf dat in Europa diensten aanbiedt, dus ook voor de app van je horloge.

Strava: drie instellingen die het verschil maken

Strava is voor veel lopers de plek waar alle data samenkomen, ook als je een horloge van een ander merk hebt. Juist daar is het de moeite waard om de instellingen na te lopen. In de hulppagina van Strava staan drie standen voor wie een activiteit mag zien: iedereen, alleen je volgers of alleen jij. Let op: een nieuwe standaardinstelling geldt alleen voor activiteiten die je daarna uploadt, niet voor alles wat er al staat. Voor oude activiteiten moet je apart de privacy aanpassen, wat ook in één keer voor een hele reeks kan.

De tweede instelling gaat over je kaart. Strava verbergt na je eerste upload standaard de eerste en laatste 200 meter van je route. Je kunt dat uitbreiden: een adres opgeven waaromheen begin en eind verborgen worden, binnen een straal tot ongeveer anderhalve kilometer, of de hele kaart verbergen. Strava zegt er in zijn uitleg over kaartzichtbaarheid eerlijk bij dat iemand met extra informatie een verborgen locatie nog steeds kan afleiden. Wie altijd vanaf de voordeur vertrekt, doet er dus goed aan dat adres ruim af te schermen. Zeker nu het vroeg donker is, past dat bij wat we eerder schreven over veiliger hardlopen in het donker.

De derde instelling ken je waarschijnlijk niet. Activiteiten die op iedereen staan, tellen standaard mee voor de Global Heatmap en Strava Metro. Die heatmap laat zien waar gebruikers het afgelopen jaar actief waren, Metro deelt bewegingsdata met verkeers- en stedenbouwkundige diensten. Strava gebruikt daarvoor geaggregeerde gegevens zonder herkenbare details, en verborgen stukken van je route tellen niet mee. Wil je helemaal niet meedoen, dan zet je in je privacyinstellingen het vinkje voor deze gemeenschapsfuncties uit.

Apple: het meeste staat al dicht

Wie met een Apple Watch loopt, heeft het op een paar punten makkelijker. Volgens Apples privacyuitleg over de Gezondheid-app zijn je gezondheids- en sportgegevens versleuteld en ontoegankelijk zolang je toestel vergrendeld is. Synchroniseer je via iCloud met tweestapsverificatie aan, dan kan Apple die data volgens het bedrijf zelf niet lezen. Je bepaalt per app welke gegevens die uit de Gezondheid-app mag halen, en je kunt al je gegevens exporteren.

Het zwakke punt zit dus niet bij het horloge zelf, maar bij wat je doorstuurt. Zodra je je trainingen automatisch naar een andere app laat gaan, gelden de regels van die app. Hoe de Apple Watch zich als hardloophorloge verhoudt tot Garmin en Coros, lees je in onze vergelijking van de Apple Watch Ultra 4.

Koppelingen zijn het lek dat je zelf maakt

Dat is meteen het punt dat in de discussie vaak ontbreekt. De meeste lopers hebben niet één app, maar een keten: het horloge stuurt naar de app van de fabrikant, die stuurt door naar Strava, en misschien nog naar een trainingsplatform of een verzekeringsapp met een beloningsprogramma. Elke schakel krijgt een kopie, met eigen voorwaarden. Een strenge instelling bij de ene dienst helpt weinig als de volgende alles openbaar zet.

Mijn advies is daarom simpel. Loop eens per jaar na welke apps toegang hebben tot je trainingen, en koppel los wat je niet meer gebruikt. Kijk in de app van je eigen horloge, of dat nu Garmin, Polar, Coros of een ander merk is, naar dezelfde drie dingen als bij Strava: wie je activiteiten ziet, of je begin- en eindpunt zichtbaar zijn, en of je data worden gebruikt voor iets anders dan jouw eigen overzicht. Vind je het antwoord niet, dan kun je met je AVG-recht op inzage opvragen wat een bedrijf van je bewaart.

Delen mag, maar bewust

Ik ben het niet helemaal met Beek eens dat tracken je ontwikkeling in de weg staat. Voor veel lopers is juist dat overzicht wat helpt om rustig te blijven op een duurloop of te zien dat een blessure eraan komt. Maar haar kern klopt wel. Je deelt vaak veel meer dan je denkt, en de standaardinstellingen zijn zelden in jouw voordeel gekozen. Je marathontijd delen is prima. Je voordeur, je vaste vertrektijd en je hartslag van de afgelopen drie maanden aan de hele wereld laten zien, daar hoef je niet aan mee te doen.