Winnares van de marathon van Tokio zes jaar geschorst: zo liep haar dopingzaak

Ruti Aga, de Ethiopische winnares van de marathon van Tokio in 2019, is voor zes jaar geschorst. De Athletics Integrity Unit (AIU), die in de atletiek over doping waakt, maakte dat op 22 oktober bekend. Twee jaar krijgt de 32-jarige voor een verboden middel, vier jaar voor het knoeien met bewijs. Volgens Marathon Handbook reageerde ze niet op de aanklacht, waardoor de straf zonder zitting werd opgelegd.

Het middel zelf is niet het opvallendste aan deze zaak. Dat is het recept waarmee ze het probeerde te verklaren.

Zo liep de zaak

• 15 maart 2026. Aga wint de halve marathon van Meishan Renshou in China in 1.08.04. Na afloop wordt ze getest.
• Positieve test. In haar monster zit methylprednisolon, een glucocorticoïd die in wedstrijdverband verboden is.
• Haar verklaring. Ze zegt het middel te hebben gekregen voor een knieblessure en levert een recept in van een kliniek.
• 21 april. In een gesprek met de AIU geeft ze volgens de onderzoekers onjuiste informatie.
• 4 mei. Ze levert een document in dat moet aantonen dat ze het middel als patiënt kreeg. Dat blijkt vervalst of bewerkt.
• September. De AIU schorst haar voorlopig en stuurt een aanklacht.
• 22 oktober. Zes jaar schorsing, en haar uitslag in Meishan wordt geschrapt.

Het recept bleek volgens Athletics Weekly uitgeschreven door een familielid zonder registratie als arts. Die persoon zei een oud receptenblok van een vroegere werkplek te hebben gebruikt, maar de kliniek liet weten dat hij of zij daar nooit had gewerkt. De Ethiopische antidopingautoriteit hielp bij het onderzoek.

Wie Ruti Aga is

Aga was jarenlang een vaste naam in de grote stadsmarathons. Ze werd tweede in Berlijn in 2017 en 2018, de laatste keer in haar persoonlijk record van 2.18.34, en tweede in Tokio in 2018. Een jaar later won ze daar in 2.20.40. In januari 2026 won ze nog de marathon van Xiamen. Op het moment van haar positieve test stond ze elfde op de wereldranglijst.

De straf is dezelfde als die van de Keniaanse Diana Kipyokei in 2022, die ook een glucocorticoïd gebruikte en met valse ziekenhuispapieren kwam. Het patroon is dus niet nieuw, en de AIU laat met deze zaak zien dat het zo’n verklaring natrekt tot aan het receptenblok.

Wat jij als loper hiervan meeneemt

Je hoeft geen topatleet te zijn om iets aan deze zaak te hebben. Glucocorticoïden zijn gewone medicijnen. Je kent ze als prednison tegen een ontsteking, als injectie bij een peesklacht of als kuur bij een benauwde luchtweginfectie. Sinds 2022 zijn alle injecties met glucocorticoïden in wedstrijdverband verboden, ook in of rond een pees of gewricht. Tabletten en een infuus waren dat al. Een neusspray, puffer, oogdruppels of zalf mag wel.

Voor de meeste recreanten is de kans op een dopingcontrole klein. Maar wie bij een bond is aangesloten en wedstrijden loopt, valt wel onder de regels. Krijg je zo’n middel voorgeschreven en loop je binnenkort een wedstrijd, vraag dan je arts of het op de dopinglijst staat. Bij de Dopingautoriteit kun je opzoeken wat mag, en hoe je dispensatie aanvraagt als je een verboden middel om medische redenen echt nodig hebt.

De echte les van Aga zit in de tweede helft van haar straf. Twee van de zes jaar kreeg ze voor het middel. De andere vier kreeg ze voor wat ze daarna deed. Wie een fout maakt met een medicijn, kan beter eerlijk zijn dan een verhaal bedenken.