Loper gewond door vallende boom in Lille: wanneer gaat een race niet door?

Bij de marathon van Lille is zondag 25 oktober een deelnemer ernstig gewond geraakt door een omvallende boom. Volgens Hardloopnieuws gebeurde het na ongeveer vijf kilometer, bij een windvlaag. Het ging om een man van 25, die naar het ziekenhuis is gebracht en volgens de organisatie buiten levensgevaar is. Twee andere deelnemers raakten ook gewond. De wedstrijd ging door. Het was de eerste editie van de marathon van Lille in ruim dertig jaar, en het weekend waarin ook Nederland en België met stormweer te maken hadden. De vraag die veel lopers zich na zo’n bericht stellen: wanneer gaat een race eigenlijk niet door, en wat kun je zelf doen?

Wat er in Lille gebeurde

De eerste berichten liepen uiteen. Sommige Franse media spraken zondag van een lichtgewonde, andere van een zwaargewonde, en de Franse site Reference Trail meldde twee gewonden. Wat vaststaat, is dat er een grote boom op het parcours viel vóór de verzorgingspost van vijf kilometer. Op dat punt lopen de deelnemers nog dicht op elkaar, met vrijwilligers en publiek langs de kant. Ooggetuigen vertelden dat het binnen een paar seconden gebeurde. Media legden een verband met de stormen die in die dagen over West-Europa trokken.

Een omvallende boom is geen risico dat een organisatie met een hek of extra posten wegneemt. Juist daarom is het een goed moment om te kijken hoe die afweging normaal wordt gemaakt.

Hoe een organisatie beslist

Er is geen landelijke regel die zegt dat een hardloopwedstrijd bij een bepaalde windkracht niet doorgaat. In Nederland heeft een organisatie een evenementenvergunning van de gemeente nodig, en bij extreem weer kijken organisatie en gemeente samen of het verantwoord is. Een paar voorbeelden laten zien hoe dat in de praktijk gaat.

In februari 2020 kwam storm Ciara over Nederland. De organisatie van de Groet uit Schoorl Run schrapte de dag van tevoren eerst de 30 kilometer en de kidsrun en schoof met de starttijden van de overige afstanden. ’s Nachts veranderde de verwachting: de storm zou al kort na de middag pieken, dus tijdens de 10 kilometer en tijdens de terugreis van de lopers van de halve marathon. Toen werd alles afgelast, schreef NH Nieuws. De organisatie zei de veiligheid van deelnemers, vrijwilligers, toeschouwers en hulpdiensten niet meer te kunnen garanderen.

Op vrijdag 23 oktober van dit jaar gelastte de Belgische Pro League alle voetbalwedstrijden van die avond af, toen storm Austen met code oranje over West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Henegouwen trok. Als reden noemde de competitie volgens Sporza de veiligheid onderweg naar het stadion, op de tribunes en op de terugweg.

Twee dagen later ging de marathon van Etten-Leur wel gewoon door, met stormachtige wind over de polderwegen. Over hoe dat liep en wat wind met je tijd doet, schreven we in ons verslag van Etten-Leur.

Wat in die voorbeelden steeds terugkomt, zijn drie vragen. Hoe hard waait het op het moment van de race, niet alleen gemiddeld over de dag? Waar loopt het parcours, langs bomen, over open dijken of tussen gebouwen met opbouw als tenten en finishbogen? En kunnen lopers en publiek veilig heen en terug? Een race over een kale polderweg kan bij harde wind zwaar maar veilig zijn, terwijl een parcours door een oude laan of een park bij windstoten een ander risico heeft.

Wat je als deelnemer mag verwachten

Als deelnemer mag je verwachten dat de organisatie je op tijd informeert, en dat ze bij twijfel afstanden schrapt, starttijden verschuift of de hele wedstrijd afblaast. Groet uit Schoorl laat zien dat dat soms pas op de ochtend zelf gebeurt, omdat een verwachting ’s nachts verandert. Houd de mail en de sociale kanalen van je wedstrijd dus in de gaten tot vlak voor je vertrek.

Wat er met je inschrijfgeld gebeurt bij een afgelasting, verschilt per wedstrijd en staat in de voorwaarden. Lees die voordat je je inschrijft, zeker bij een duur startbewijs of een buitenlandse marathon met reis en hotel erbij. Sommige wedstrijden bieden bij de inschrijving een annuleringsverzekering aan; kijk dan goed waar die wel en niet voor geldt.

Wat je zelf doet

De belangrijkste beslissing ligt uiteindelijk bij jou. Een organisatie mag een wedstrijd laten doorgaan, maar niemand verplicht je om te starten of om door te lopen. Een paar dingen die ik zelf aanhoud bij harde wind:

• Kijk naar windstoten, niet alleen naar de gemiddelde windkracht. Bij stoten zijn takken en bomen het grootste gevaar, niet de wind zelf.
• Ken het parcours. Loopt het door een park of langs een bomenrij, houd dan rekening met vallende takken en blijf uit de buurt van losliggend materiaal langs de kant.
• Luister naar de verkeersregelaars en de organisatie, ook als dat betekent dat je moet wachten of omlopen.
• Denk aan de terugreis. Een race die veilig is om negen uur, kan om twee uur ’s middags een probleem zijn als je nog met de trein of auto naar huis moet.

Het ongeluk in Lille is gelukkig zeldzaam. Maar het laat zien dat bij storm het risico niet in je tempo zit, maar in wat er boven en naast je gebeurt. Een persoonlijk record kun je volgend jaar opnieuw proberen.