Mieke Sterk overleden: de atletiekloopbaan van een olympisch hordeloopster

Mieke Sterk is op 80-jarige leeftijd overleden, meldt de NOS. Veel mensen kennen haar van de Tweede Kamer, waar ze van 1994 tot 1998 voor de PvdA zat. Op de atletiekbaan was ze in de jaren zestig en zeventig een van de beste Nederlandse sprintsters en hordeloopsters, met twintig nationale titels en een olympische estafettetijd die 44 jaar overeind bleef. Dit stuk gaat over die baan: wat ze liep, waar en hoe je haar tijden van toen naast de tijden van nu legt.

Van strandwedstrijd naar de Spelen van Mexico

Sterk werd op 5 januari 1946 in Haarlem geboren en kwam pas laat bij de atletiek. Volgens Wikipedia deed ze aan korfbal en basketbal en werd ze op haar zeventiende ontdekt bij een hardloopwedstrijd op het strand. Bij atletiekvereniging Atmodes sprong ze op haar allereerste wedstrijd meteen een clubrecord bij de junioren en liep ze de 100 meter in 12,7. In 1966 dook ze voor het eerst onder de 12 seconden. Een jaar later kreeg ze Wil Westphal als trainer, die tien jaar bij haar zou blijven, en won ze haar eerste nationale titel.

Het hoogtepunt kwam in 1968 in Mexico-Stad. Op de 200 meter strandde ze in de series in 24,0. Op de 4×100 meter liep ze met Wilma van den Berg, Truus Hennipman-Cruiming en Corrie Bakker in de series 43,4, gelijk aan het wereldrecord dat de Amerikaanse ploeg net daarvoor had gelopen. In de finale liepen ze opnieuw 43,4, later elektronisch omgezet naar 43,44. Dat leverde de vierde plaats op, met dezelfde tijd als de Sovjetploeg die het brons pakte. Wie ooit een estafettewissel heeft verprutst op een clubwedstrijd, weet hoe klein dat verschil is.

Dat Nederlandse record bleef staan tot 2011, toen een nieuwe generatie het op het WK in Daegu evenaarde. Een jaar later liepen Janice Babel, Kadene Vassell, Eva Lubbers en Jamile Samuel 42,90 en was het oudste nationale record van ons land eindelijk weg.

Hordeloopster in een tijd van overgang

Op de horden is haar loopbaan ook een stukje atletiekgeschiedenis. Sterk werd in 1967 nog Nederlands kampioen op de 80 meter horden. Daarna schoof de vrouwenatletiek over naar de 100 meter horden, en vanaf 1969 won ze die titel zes keer. Ze liep dus nog beide afstanden, iets wat geen huidige atlete meer kent. Indoor won ze de 60 meter horden zeven keer, tussen 1970 en 1979.

Ze was bovendien breder dan een specialist. Ze werd twee keer Nederlands kampioen op de vijfkamp en won in 1970 brons op de vijfkamp bij de Universiade in Turijn. In 1973 werd ze verkozen tot KNAU-atlete van het jaar.

Haar belangrijkste persoonlijke records, zoals Wikipedia ze vermeldt:

Ze hield het Nederlands record op de 100 meter horden bijna onafgebroken van 1969 tot 1983, en het indoorrecord op de 60 meter horden van 1969 tot 1984.

Wat haar tijden nu nog zeggen

De verleiding is groot om die tijden naast de records van nu te leggen. Nadine Visser liep in 2025 in Chorzów 12,28 op de 100 meter horden, ruim negen tienden sneller dan Sterk in 1973. Toch zegt die vergelijking minder dan het lijkt, en dat heeft twee redenen.

De eerste is de klok. Bijna alle tijden van Sterk zijn met de hand geklokt, op tienden van een seconde. Hoe dat uitpakt, zie je aan haar eigen estafette: de 43,4 uit Mexico werd later elektronisch 43,44. Handtijden en elektronische tijden zijn dus geen een-op-een vergelijking, en de oude tijden vallen in de regel iets gunstiger uit.

De tweede is het onderdeel zelf. De 100 meter horden was in haar tijd nieuw. Sterk liep in 1967 nog de 80 meter horden en zette daarna de eerste Nederlandse maatstaven op de langere afstand. Een record op een jong onderdeel is per definitie een begin, geen eindpunt.

Daarom zegt een vergelijking met haar eigen tijd meer. Haar records op de 100 meter horden en de 60 meter horden indoor hielden allebei zo’n veertien jaar stand. En een estafettetijd die 44 jaar overeind blijft, zegt iets over hoe goed dat viertal in 1968 was. Ik vind dat een record pas echt iets betekent als het een generatie lang de lat legt, en dit record deed dat bijna twee keer.

Eigenzinnig op en naast de baan

Sterk was ook in de sport niet iemand die volgde. Voor de openingsceremonie in Mexico knipte ze haar rok van het olympisch tenue korter, omdat ze dat kledingstuk volgens de NOS “te truttig” vond. In 1969 weigerde ze naar de Europese kampioenschappen in Athene te gaan, uit protest tegen het kolonelsregime in Griekenland, tot ongenoegen van de atletiekbond. Een jaar later stond ze gewoon weer aan de start, op het EK indoor in Wenen, waar ze vijfde werd op de 60 meter horden.

Na haar loopbaan werkte ze met jongeren en mensen met een beperking, voordat ze in de Kamer onder meer sport in haar portefeuille kreeg. Daar, en in de uitslagenlijsten van de jaren zestig en zeventig, laat ze een spoor na dat verder reikt dan een rijtje tijden.