Wie is Mark Kosgey Kiptoo, de vijftiger met een wereldrecord op de halve?

Mark Kosgey Kiptoo is een Keniaanse langeafstandsloper, geboren op 21 juni 1976. Op 5 oktober 2026 is hij 50 jaar. Op zondag 4 oktober won hij de halve marathon van San Sebastián in 1.03.57, een wereldrecord voor lopers van 50 jaar en ouder. Het vorige record in die leeftijdsklasse stond op 1.06.17, meldt het Keniaanse Athletics News. Hij was dus ruim twee minuten sneller dan wie dan ook van zijn leeftijd ooit over 21,1 kilometer.

Wie is Mark Kiptoo?

Kiptoo was jarenlang een baanloper van wereldniveau. Zijn specialiteit was de 5000 meter, waarop hij in augustus 2010 12.53,46 liep. Hij won goud op die afstand bij de Afrikaanse kampioenschappen van 2012 en twee keer bij de Militaire Wereldspelen, in 2007 en 2011. Bij de Gemenebestspelen van 2010 in New Delhi pakte hij brons. Hij was ook aanvoerder van de Keniaanse ploeg bij het veldlopen.

Pas na zijn baancarrière richtte hij zich op de marathon, en juist daar maakte hij naam als oudere loper. In Frankfurt liep hij in oktober 2013 zijn snelste tijd, 2.06.16. Hij was toen al 37, een leeftijd waarop de meeste toplopers hun beste tijden achter zich hebben. Vijf jaar later, in 2018, liep hij in dezelfde stad 2.07.50, een wereldrecord voor lopers van 40 jaar en ouder. Dat staat op zijn Wikipedia-pagina, en de persoonlijke records staan ook op zijn profiel bij World Athletics.

Records en belangrijkste uitslagen

• Afrikaanse kampioenschappen 2012, goud op de 5000 meter en zilver op de 10.000 meter
• Gemenebestspelen 2010, brons op de 5000 meter
• Militaire Wereldspelen, goud op de 5000 meter in 2007 en 2011

Zo liep hij in San Sebastián

De halve marathon van San Sebastián was dit jaar aan zijn vijfde editie toe, met 5.200 deelnemers. Het regende licht en het asfalt was nat. Een lokale haas hield het tempo tot ongeveer de zevende kilometer rond 3.05 per kilometer, daarna nam Kiptoo het over. Hij won ook gewoon de wedstrijd, voor Iraitz Arrospide (1.04.51) en Youness Assehli (1.07.19). Bij de vrouwen won Maitane Melero in 1.15.44. Kiptoo was naar Spanje gekomen met het doel om het record aan te vallen. De Spaanse Corredor schreef dat hij het oude record had verpulverd.

Wat opvalt is hoe groot het gat met het oude record is. Ruim twee minuten op een halve marathon is in de masterklassen een enorme sprong, zeker op een nat parcours in de regen. Of de tijd ook officieel als record wordt erkend, melden de bronnen nog niet.

Wat het zegt over ouder worden als loper

Ik vind Kiptoo een van de mooiste voorbeelden van hoe lang een loper kan meegaan. Hij liep zijn snelste marathon op zijn 37e en een wereldrecord op zijn 42e. Nu loopt hij op zijn 50e een halve marathon in een tempo dat veel goede clublopers nog niet eens over vijf kilometer halen.

Dat is niet alleen talent. Een loper met jaren baanwerk in de benen heeft een enorme basis van snelheid en loopeconomie, en die blijkt lang houdbaar als je blijft trainen. Wat met de jaren wel achteruitgaat, is spierkracht. Daarom is krachttraining voor oudere lopers zo belangrijk, zoals we eerder schreven over spierkracht en ouder worden.

Voor gewone lopers boven de veertig is zijn verhaal vooral een reden om niet te snel te denken dat je beste tijd achter je ligt. Wie zich wil meten met leeftijdsgenoten, kan zich alvast oriënteren op het WK masters atletiek in Breda in 2028.