Rusland moet terug op de internationale ijshockeytoernooien, heeft het internationale sporttribunaal CAS op 30 oktober bepaald. Daarmee ligt de vraag op tafel of Russische atleten binnenkort ook weer aan de start staan op een WK atletiek. Het korte antwoord is: nog niet, en de ijshockeyzaak zegt minder over de atletiek dan het lijkt. De feiten op een rij.
Wat er in het ijshockey gebeurde
Het CAS vernietigde de besluiten van de ijshockeybond IIHF om Rusland uit te sluiten van de toernooien van dit seizoen, waaronder de WK’s voor mannen en vrouwen en het WK onder 20. De doorslag gaf dat de bond volgens het hof onvoldoende bewijs had voor zijn veiligheidszorgen. Over de vraag of de Russen zonder vlag en volkslied moeten spelen deed het CAS geen uitspraak. Gastland Duitsland blijft tegen, en ook Zweden en Finland reageerden teleurgesteld. Het eerste toernooi waaraan de Russen kunnen meedoen is het WK onder 20 in Canada, vanaf 26 december.
Wat er nu in de atletiek geldt
- De uitsluiting staat. World Athletics weert Russische en Belarussische atleten, officials en begeleiders sinds maart 2022 uit internationale wedstrijden. Het bestuur bevestigde dat begin juli 2026 opnieuw.
- Ook niet als neutraal. Tussen 2015 en 2022 mochten Russen wel onder neutrale vlag meedoen, meldt de NOS. Die optie schrapte World Athletics na de inval in Oekraïne.
- Doping is niet meer de formele reden. De schorsing van de Russische bond wegens het dopingschandaal liep af in maart 2025. Wat overblijft is de uitsluiting vanwege de oorlog.
- De Russen procederen al. De Russische atletiekbond stapte in juli naar het CAS en diende in augustus een tweede zaak in. Een datum is niet bekend; ABC schreef in september dat de behandeling in de komende maanden wordt verwacht.
World Athletics staat daarmee steeds meer alleen. Het IOC hief in juli de schorsing van het Russisch Olympisch Comité op, en bonden in onder meer turnen, zwemmen en boksen versoepelden hun regels dit jaar. World Athletics-voorzitter Sebastian Coe erkende in september wel dat er iets moet gebeuren. Zijn woorden: “this does need to be resolved”. Maar zijn standpunt veranderde niet. Het bestuur heeft volgens hem wel een voorwaardelijke weg terug bekeken, maar die niet aangenomen omdat er geen tastbare stappen richting vrede zijn.
Waarom de ijshockeyuitspraak niet zomaar overslaat
Het is verleidelijk om te denken dat de atletiek nu vanzelf volgt. Toch zit daar een verschil. In het ijshockey ging het om veiligheidszorgen waarvoor het bewijs volgens het hof ontbrak. World Athletics gebruikt een andere redenering: Coe spreekt over de eerlijkheid van de competitie, en het bestuur weegt mee dat Oekraïense atleten door de oorlog minder wedstrijden hebben, slechter kunnen trainen en moeilijker kwalificeren. Of dat argument bij het CAS sterker staat is een open vraag. Het is hoe dan ook niet dezelfde zaak, en het hof beoordeelt elk beroep op zijn eigen dossier. Wie nu al de Russen op de startlijst van volgend jaar zet, loopt dus op de zaken vooruit.
Wat het zou betekenen voor het deelnemersveld
Stel dat de deur opengaat, wie merkt dat dan? De eerste logische plek is het WK in Peking, van 10 tot en met 19 september 2027. Het laatste WK met Russen onder neutrale vlag was Doha 2019, en dat beeld is verhelderend. De 29 neutrale atleten wonnen daar zes medailles:
| Onderdeel | Medaille | Atleet |
|---|---|---|
| Polsstokhoog vrouwen | Goud | Anzhelika Sidorova |
| Hoogspringen vrouwen | Goud | Mariya Lasitskene |
| 110 meter horden mannen | Zilver | Sergey Shubenkov |
| Hoogspringen mannen | Zilver | Mikhail Akimenko |
| 20 kilometer snelwandelen mannen | Zilver | Vasiliy Mizinov |
| Hoogspringen mannen | Brons | Ilya Ivanyuk |
Op de middellange en lange afstanden kwam er dus geen medaille. Het enige eremetaal op looponderdelen kwam van de 110 meter horden en het snelwandelen. Op de marathon werd Fyodor Shutov 35e in 2.18.58 en Sardana Trofimova 22e in 2.52.46. Doha is zeven jaar geleden en die namen zeggen weinig over nu, want recente internationale uitslagen zijn er juist door de uitsluiting nauwelijks. Maar het patroon is duidelijk: de grootste verandering verwacht je bij het hoogspringen, polsstokhoog en snelwandelen, niet op de lange afstanden.
Voor de strijd om de medailles in de marathon en op de baan bij de lange afstanden lijkt het effect dan ook beperkt. Daar gaat het gesprek eerder over de dopingschorsingen in Kenia dan over Rusland. Of een terugkeer startplekken kost aan anderen, hangt af van hoe de kwalificatie dan loopt, en zover is het nog niet.
En als je zelf een buitenlandse marathon loopt?
De uitsluiting door World Athletics gaat over internationale wedstrijden voor atleten. Stadsmarathons maken daarnaast hun eigen regels voor inschrijvingen. Zo weerde Boston in 2022 inwoners van Rusland en Belarus, terwijl staatsburgers die elders woonden wel mochten lopen, zonder vlag. Wat daar nu geldt konden we niet vaststellen. Voor een Nederlandse deelnemer maakt het in de praktijk weinig uit, en een eventuele CAS-uitspraak verandert daar niet direct iets aan.
