Hoe snel je moet lopen om in Los Angeles aan de start te staan, weet op dit moment niemand precies. Het kwalificatievenster ging op zondag 1 november open, maar World Athletics maakt de limieten pas in december bekend, nadat zijn bestuur ze heeft goedgekeurd, melden Canadian Running en Marathon Handbook. De regels eromheen liggen wel vast, en die zijn minder gunstig voor Nederland dan de snelle tijden van dit jaar doen denken. Een groot deel daarvan werd namelijk gelopen vóór 1 november.
De tijden die nu als ijkpunt dienen
Er zijn vier ijkpunten om je aan vast te houden. Alleen de onderste rij is een echte regel voor Los Angeles. De rest is vergelijkingsmateriaal, en de tempo’s per kilometer heb ik zelf omgerekend.
| IJkpunt | Mannen | Vrouwen |
|---|---|---|
| WK Peking 2027 (limiet) | 2.06.00 (2.59 per km) | 2.23.20 (3.24 per km) |
| Spelen Parijs 2024 (limiet) | 2.08.10 (3.02 per km) | 2.26.50 (3.29 per km) |
| Spelen Tokio (limiet) | 2.11.30 (3.07 per km) | 2.29.30 (3.33 per km) |
| Los Angeles, ondergrens voor een plek van het eigen olympisch comité | 2.11.00 (3.06 per km) | 2.29.00 (3.32 per km) |
Volgens Canadian Running verwachten velen dat de olympische limiet dicht bij de WK-limiet komt, en noemen schattingen rond 2.07 voor mannen en 2.25 voor vrouwen. Dat zijn verwachtingen, geen besluiten.
Drie routes naar 70 plekken
Los Angeles heeft 70 plekken per race, tien minder dan Parijs. Een land mag per geslacht hooguit drie lopers sturen. Op drie manieren kun je je plaatsen.
- De limiet lopen binnen het venster, op een goedgekeurd parcours.
- Een top vijf in een marathon met een Platinum Label binnen het venster. Dat telt als het halen van de limiet. Canadian Running noemt New York, Berlijn, Chicago, Boston, Londen en Tokio, en Athletics News ook Valencia.
- De wereldranglijst van World Athletics, de Road to LA. Daarin tellen ook plaatsen mee, niet alleen tijden.
World Athletics wil ongeveer 40 procent van het veld via limiet en top vijf vullen en 60 procent via de ranglijst. Dat zijn zo’n 28 plekken tegenover 42. Op 19 maart 2028 staan de eerste 55 namen van de lijst vast. De laatste 15 plekken blijven open tot het venster op 30 april 2028 sluit.
De limiet is dus geen garantie. Halen meer lopers hem dan er plekken zijn, dan gaan de snelste voor. Volgens Canadian Running liepen in 2026 volgens World Athletics al 89 mannen onder 2.06 en 82 vrouwen onder 2.23, al komen veel van hen uit hetzelfde land, zodat de landenlimiet een deel van hen afvalt. De winnaar van New York, Andreas Almgren, en de rest van de top vijf van zondag hebben die eerste stap wel al binnen.
Wat dit betekent voor de Nederlandse toplopers
Hier zit voor mij de kern van het verhaal. Kijk je naar onze ranglijst van snelste Nederlanders van 2026, dan vallen de meeste beste tijden buiten de periode waar de bronnen over spreken.
| Loper | Tijd | Waar en wanneer | In het venster? |
|---|---|---|---|
| Filmon Tesfu | 2.06.40 | Rotterdam, 12 april | nee |
| Abdi Nageeye | 2.07.58 | New York, 1 november | ja |
| Noah Schutte | 2.09.28 | Rotterdam, 12 april | nee |
| Mikky Keetels | 2.30.36 | Amsterdam, 18 oktober | nee |
| Bregje Smits | 2.30.57 | Amsterdam, 18 oktober | nee |
Keetels en Smits misten het venster dus met twee weken. Voor limiet en top vijf is dat helder. Hoe tijden van vóór 1 november in de ranglijst doorwerken, staat niet in de bronnen die ik heb kunnen lezen, dus dat houd ik open.
Nageeye heeft als enige van dit rijtje al een tijd binnen het venster, op de openingsdag zelf, al werd hij dertiende en dus geen top vijf. Hij zit sneller dan de limiet van Parijs, maar boven die van het WK. Tesfu zou met zijn 2.06.40 op 40 seconden van de WK-limiet zitten, maar moet zo’n tijd opnieuw lopen.
Bij de vrouwen is de afstand groter. Keetels, die mikt op Valencia, liep 96 seconden boven de 2.29.00 en ruim zeven minuten boven de WK-limiet. Valencia op 6 december is dan wel een logische keuze, want het valt binnen het venster en kan rankingpunten opleveren. Wel vreemd is dat ze daar misschien loopt zonder te weten welke limiet er in dezelfde maand wordt vastgesteld.
Wat de Atletiekunie nog moet beslissen
Ook als een loper internationaal een plek pakt, is hij er nog niet. De Atletiekunie liet aan Runner’s World weten dat nog niet bekend is hoe het Nederlandse traject naar 2028 eruitziet, en dat de technische staf de criteria later vaststelt. Bij de vorige Spelen kwamen de Nederlandse marathoneisen in april van het jaar ervoor. April 2027 zou dus een logisch moment zijn, maar bevestigd is dat niet.
Er is nog een uitweg. Een olympisch comité mag een plek die het al heeft geven aan een loper die zich niet op een van de drie manieren plaatste, als die binnen het venster 2.11.00 of 2.29.00 liep. Dat zijn tijden die Schutte en Keetels wel in het vizier hebben, maar het hangt af van een plek die Nederland al moet hebben.
De marathons zelf staan op 29 en 30 juli 2028, met de start op Venice Beach, staat in het programma van Runner’s World. De eerstvolgende datum die telt ligt veel dichterbij. In december weet iedereen pas echt hoe hard er gelopen moet worden.
