Mannelijke hazen voor elitevrouwen in Londen: wat betekent dat voor het record?

De marathon van Londen overweegt om de elitevrouwen in 2027 weer met mannelijke hazen te laten lopen. Dat meldde Hardloopnetwerk op 28 oktober, op basis van een interview dat Hugh Brasher, de baas van London Marathon Events, gaf aan The Independent. Een besluit is er nog niet, de organisatie praat er met de atleten over. Het klinkt als een technische keuze over wie er naast wie loopt, maar het raakt aan iets groters. Londen zou er een record mee kunnen winnen en tegelijk een ander record opgeven.

Twee wereldrecords voor één afstand

Bij de mannen is er één wereldrecord op de marathon. Bij de vrouwen zijn het er twee. World Athletics houdt apart bij wat er gelopen wordt in een gemengde wedstrijd, waarin vrouwen met mannen meelopen, en in een wedstrijd met alleen vrouwen. Dat onderscheid bestaat sinds het congres van de toenmalige IAAF in 2011 een besluit nam dat vrouwenrecords in een wedstrijd met alleen vrouwen gelopen moesten worden. Later zijn beide categorieën naast elkaar erkend.

De gedachte erachter is eenvoudig. Een vrouw die tussen mannelijke hazen loopt, heeft de hele race mensen om zich heen die het tempo maken, de wind breken en haar naar voren trekken. In een vrouwenwedstrijd vallen de hazen vroeger weg en moet de kopgroep het verder zelf doen. Dat scheelt tijd, en de cijfers laten zien hoeveel.

• Gemengd wereldrecord 2.09.56, gelopen door Ruth Chepngetich in Chicago op 13 oktober 2024.
• Wereldrecord in een vrouwenwedstrijd 2.15.41, gelopen door Tigst Assefa in Londen in 2026, nadat ze het daar in 2025 al op 2.15.50 had gezet.

Het verschil is bijna zes minuten. Een deel daarvan komt door de hazen, een deel door wie er die dag liep en hoe. Maar je ziet meteen waarom Londen nadenkt. Met de huidige opzet is de stad de snelste plek ter wereld voor vrouwen die zonder mannen lopen. Het gemengde record ligt buiten bereik, omdat de opzet het niet toelaat.

Waarom Londen dit nu overweegt

De aanleiding is Berlijn. Daar liep Assefa op 27 september in een gemengd veld op schema voor een tijd rond 2.09.44. Ze passeerde de halve marathon in 1.04.57 en de 40 kilometer in 2.03.00. Toen scheurde haar achillespees gedeeltelijk en hinkte ze in 2.11.04 naar de finish, volgens Hardloopnetwerk de derde snelste marathon ooit. We schreven toen over haar race in ons verslag van Berlijn. Brasher noemt het een tragedie en zegt dat het record binnen handbereik ligt.

Daar komt een tweede reden bij die hij niet onder stoelen of banken steekt. Brasher vindt het record van Chepngetich twijfelachtig. De Keniaanse werd in oktober 2025 voor drie jaar geschorst door de Athletics Integrity Unit, nadat in een monster van maart 2025 een verboden plaspil was gevonden. Volgens de AIU blijven haar prestaties van voor die controle staan, het wereldrecord dus ook. Wie dat record graag uit de boeken ziet verdwijnen door een snellere tijd, heeft een gemengde wedstrijd nodig. In een vrouwenwedstrijd kan het niet.

Opvallend is dat Londen dit eerder deed. Volgens Hardloopnetwerk liepen er voor het laatst mannelijke hazen mee in 2006, toen Deena Kastor won in 2.19.36. Drie jaar eerder liep Paula Radcliffe in Londen met mannelijke hazen haar 2.15.25, een tijd die zestien jaar het snelste ooit bleef. Brasher grapt in het interview dat Radcliffe waarschijnlijk zegt dat die mannen haar helemaal niet hielpen.

Wat je wint en wat je opgeeft

Hier zit volgens mij de echte keuze. Kiest Londen voor mannelijke hazen, dan kan de stad het gemengde record aanvallen, maar kan een vrouw er dat jaar geen record in een vrouwenwedstrijd meer lopen. Het record van Assefa blijft dan staan, zonder dat iemand het in Londen kan verbeteren. Je ruilt de zekerheid van het snelste vrouwenveld ter wereld in voor de kans op het grootste record van de sport.

Er speelt ook iets anders. Een vrouwenwedstrijd is als wedstrijd vaak spannender. Als de hazen eruit stappen, moeten de vrouwen zelf beslissen wie het tempo maakt en wanneer er wordt aangevallen. In een gemengd veld lopen de toppers langer in een treintje van mannen, en wordt het meer een race tegen de klok dan tegen elkaar. Wie Assefa in Londen zag winnen weet hoe dat eruitziet. London Marathon Events zette haar recordrace in een vrouwenwedstrijd zelf online, met beelden van de finish op The Mall.

Ik snap de wens van Londen, maar mijn voorkeur ligt bij de vrouwenwedstrijd. Niet omdat een gemengd record minder waard is, maar omdat er al genoeg snelle gemengde velden zijn. Berlijn en Chicago laten elk jaar zien wat er met hulp van mannen kan. Londen is de plek waar vrouwen tegen elkaar lopen en waar het record van de wedstrijd zelf komt. Dat is zeldzamer, en het zou zonde zijn als dat verdwijnt voor één poging op één dag.

Wanneer we het weten

De gesprekken lopen nog. Volgens Brasher gaat het erom wat de vrouwen zelf willen bereiken. De elitevelden voor 2027 worden in januari bekendgemaakt, en dan ligt er waarschijnlijk ook een antwoord. De editie van 2027 is sowieso bijzonder. Eenmalig duurt het evenement twee dagen, op zaterdag 24 en zondag 25 april, met in totaal 100.000 deelnemers op hetzelfde parcours van Greenwich naar Westminster. De elitevrouwen en elitemannen starten op verschillende dagen.

Wie de snelste vrouwen op een rij wil zien, vindt ze in onze lijst van de snelste marathonlopers aller tijden. Kijk daar bij de vrouwen ook even waar elke tijd gelopen is. Dan zie je meteen hoeveel het uitmaakt of er mannen naast liepen.