Prijzengeld EK atletiek naar 3,5 miljoen, wat dat verandert

Op het EK atletiek van 2028 in het Poolse Silezië ligt 3,5 miljoen euro aan prijzengeld klaar. European Athletics maakte dat deze week bekend, en nu.nl zette het nieuws in Nederland neer als een sprong van een half miljoen naar 3,5 miljoen. Dat klopt, maar het interessantste zit niet in het totaalbedrag. Het zit in wie het geld krijgt.

Hoe het tot nu toe ging

Op de EK’s van Rome in 2024 en Birmingham in 2026 was er geen prijzengeld per plaats. Er waren tien bonussen van 50.000 euro, de zogeheten Gold Crowns, voor de beste prestaties van het toernooi. Samen een half miljoen euro, verdeeld over tien atleten. Wie vierde werd of zelfs zilver pakte, ging met een medaille naar huis en verder niets.

Voor 2028 draait European Athletics dat om. Elke finaleplaats in alle vijftig onderdelen levert geld op, van de winnaar tot en met de nummer acht. Bij estafettes wordt het bedrag over het team verdeeld.

Wat een atleet per plaats krijgt

De bedragen gelden per onderdeel en zijn voor alle vijftig onderdelen gelijk, of het nu om de 100 meter, de marathon of het kogelstoten gaat. Dat staat in de aankondiging van European Athletics.

Tel je een finale bij elkaar op, dan kom je op 70.000 euro per onderdeel. Keer vijftig onderdelen is dat precies de 3,5 miljoen die European Athletics noemt. Het totaal is dus geen potje dat nog verdeeld moet worden, het is simpelweg de som van alle finales.

Wat er van zo’n bedrag overblijft

De bedragen zijn bruto. Wat een atleet ervan overhoudt hangt af van het land waar hij belasting betaalt en van de afspraken met zijn management en coach, die vaak een deel van prijzengeld krijgen. Een Europees kampioen houdt van zijn 30.000 euro dus minder over dan het bedrag op papier. Hoeveel precies verschilt per atleet, en daar valt voor Nederland in het algemeen niets zinnigs over te zeggen zonder de persoonlijke situatie te kennen.

Voor estafettes geldt nog iets anders. Een gouden estafetteploeg deelt de 30.000 euro met het hele team, dus per loper wordt het een stuk minder dan bij een individuele titel.

Waarom de middenmoot er meer aan heeft dan de top

Voor de absolute top verandert er weinig, en voor sommigen wordt het zelfs minder. Een atleet die in Rome of Birmingham een Gold Crown won, kreeg 50.000 euro. Een Europees kampioen krijgt straks 30.000 euro. De grote namen verdienen hun geld bovendien niet op een EK, maar bij sponsors, in de Diamond League en op de grote stadsmarathons. Voor hen is een EK-titel vooral een regel op het palmares.

Voor de atleet die net onder die top zit, ligt dat anders. Denk aan de Nederlander die zich knap naar een EK-finale werkt en daar zesde wordt. Tot nu toe leverde dat van de Europese bond geen euro op. In 2028 is het 3.000 euro. Voor een atleet zonder grote sponsor is dat geen luxe, maar geld dat direct terug de sport in gaat, in een trainingskamp, een fysiotherapeut of een seizoen zonder bijbaan.

Dat vind ik de echte winst van deze regeling. Het oude systeem beloonde tien uitschieters. Het nieuwe beloont vierhonderd finaleplaatsen, en daarmee het soort atleet dat een land als Nederland breed maakt in plaats van afhankelijk van een handvol sterren. Dat past bij een ontwikkeling die je ook elders ziet, zoals bij Athlos in Londen, waar juist met hoog prijzengeld een nieuw soort wedstrijd wordt neergezet.

Wat European Athletics ermee wil

Het EK van 2028 wordt het 28e en is het eerste in Polen. Het valt bovendien in een olympisch jaar, en daar zit een risico. Topatleten slaan een EK in zo’n jaar makkelijk over om zich volledig op de Spelen te richten. Met prijzengeld tot en met de achtste plaats maakt de bond het aantrekkelijker om toch te komen. Algemeen directeur Christian Milz sprak van een belangrijke beslissing die laat zien hoe de bond zich wil inzetten voor de atleten.

Ook de atleten zelf reageerden. De Poolse hordeloopster Pia Skrzyszowska, net gekozen als voorzitter van de atletencommissie, zei dat de sport met dit bedrag aansluit bij andere grote internationale sporten. Zij won de 100 meter horden op het EK van München in 2022, pakte brons in Rome en zilver in Birmingham, en loopt in 2028 voor eigen publiek.

Of het werkt, zie je pas in 2028 aan de startlijsten. Maar de richting is goed. Een kampioenschap waar vierde worden iets oplevert, is een kampioenschap waar tot de laatste meter voor elke plaats wordt gevochten. Wie wil zien waar de wereldtop daarna naartoe trekt, leest ons stuk over het WK atletiek in 2029 en 2031.