Goud afgepakt om verkeerde schoenen: welke schoenregels gelden in wedstrijden

Na 42,195 kilometer snelwandelen kwam de Kazachse Jasmina Toxanbaiewa zondag in Nagoya als eerste over de streep, met bijna vier minuten voorsprong. Een dag later was haar goud op de Aziatische Spelen weg. Ze was gediskwalificeerd vanwege haar schoenen, meldt de Zwitserse omroep SRF. De zool zou dikker zijn geweest dan de 40 millimeter die World Athletics toestaat. Het klinkt als een detail, maar het zegt veel over hoe streng de regels voor wedstrijdschoenen inmiddels zijn, en het roept een vraag op die ik vaak krijg. Gelden die regels ook voor jou?

Wat er in Nagoya gebeurde

Toxanbaiewa, 21 jaar, won de marathonafstand bij het snelwandelen in 3.22.20. Na controle werd haar uitslag geschrapt en ging het goud naar de Chinese Danzeng Quzong. Volgens Kazachse media, aangehaald door de Russische sportsite Sports.ru, liep ze op de Asics Magic Speed 4, met een hak van ongeveer 43,5 millimeter. Eerdere versies van die schoen staan wel op de lijst van goedgekeurde schoenen, deze niet voor dit onderdeel. De atletiekbond van Kazachstan heeft protest aangetekend. Toxanbaiewa schreef zelf op sociale media dat ze tot het einde had gevochten.

Het pijnlijke is dat het niet om een verboden trucje gaat, maar om een schoen die je gewoon in de winkel koopt. Alleen niet voor deze wedstrijd.

De regels van World Athletics op een rij

World Athletics legt de eisen vast in de Athletic Shoe Regulations, in de huidige vorm goedgekeurd op 2 december 2025 en van kracht sinds 1 januari 2026. De kern is dat elke schoen die in zo’n wedstrijd gedragen wordt, op de lijst van goedgekeurde schoenen moet staan. Die lijst kun je zelf doorzoeken in de schoenchecker van World Athletics.

De dikte wordt gemeten in het midden van de voorvoet en in het midden van de hak, bij een standaardmaat. Daarnaast mag een schoen zonder spikes maar één stijve plaat bevatten, die niet gestapeld of overlappend mag zijn. Sensoren of andere slimme techniek in de schoen zijn verboden, een hartslagmeter of voetpod die je zelf draagt niet. En een nieuwe schoen moet echt te koop zijn voordat een atleet hem in een wedstrijd mag dragen. Een uitzondering zijn ontwikkelingsschoenen, prototypes die met toestemming hooguit twaalf maanden in bepaalde wedstrijden gedragen mogen worden, maar niet op de Olympische Spelen of een WK.

Waarom zo streng? Sinds de komst van dikke zolen met een koolstofplaat liepen de tijden op de weg hard omlaag. De limieten moeten voorkomen dat een wedstrijd een wedstrijd tussen schoenen wordt in plaats van tussen lopers.

Wat dit betekent voor jouw wedstrijdschoen

De regels gelden voor wat World Athletics wereldranglijstwedstrijden noemt. Dat zijn de grote kampioenschappen, de Spelen, internationale en nationale kampioenschappen en wegwedstrijden met een label. De schoenencontrole gebeurt bij de atleten die vooraan starten, in de callroom voor de wedstrijd. Loop je als recreant mee in de massa van een stadsloop, dan wordt jouw zool niet gemeten.

Toch zou ik het niet helemaal negeren. Loop je wedstrijden bij een atletiekvereniging, of wil je in een kampioenschap uitkomen, dan kan het wel degelijk over jou gaan. Check je schoen dan vooraf in de schoenchecker. Het risico zit vooral bij modellen met een extreem hoge zool, en zoals Nagoya laat zien, soms zelfs bij de nieuwste versie van een schoen waarvan de voorganger wel is goedgekeurd.

En los van de regels is de vraag of zo’n dikke zool jou helpt. Veel demping en een plaat voelen snel aan, maar vragen ook iets van je enkels en kuiten, zeker als je ze niet gewend bent. Mijn advies is om een wedstrijdschoen altijd eerst in een paar lange duurlopen en een tempotraining te dragen voordat je er een race in loopt. Wat een moderne supershoe wel en niet doet, lees je in een supershoe voor elke dag, en welke schoen bij jouw doel past in de beste hardloopschoenen van 2026.

Voor Toxanbaiewa is de les hard. Voor ons is hij simpel. Kijk voor je aan de start staat niet alleen naar je schema, maar ook naar wat er onder je voeten zit.